Πως να διαχειριζόμαστε τις ανακοινώσεις των Κεντρικών Τραπεζών

Ένα από τα πιο όμορφα και συγχρόνως πιο αγχωτικά πράγματα του να είσαι κυβερνήτης μίας κεντρικής τράπεζας είναι ότι οι αγορές κρέμονται κυριολεκτικά από κάθε σου λέξη, κάθε σου έκφραση, κάθε τόνο της φωνής σου.

Το φαινόμενο αυτό αποτελεί ταυτόχρονα την μεγαλύτερη ευκαιρία και την μεγαλύτερη πρόκληση για την επικοινωνιακή πολιτική μίας κεντρικής τράπεζας.

Φαινομενικά, οι κεντρικές τράπεζες δείχνουν να επικοινωνούν καθαρά τα μηνύματά τους, όμως η εμπειρία έχει δείξει ότι δεν υπάρχει εγγύηση ότι οι αγορές δεν θα παρερμηνεύσουν μία φράση του κεντρικού τραπεζίτη. 

Υπάρχουν πολλά παραδείγματα από όλο τον κόσμο σχετικά με το πως οι κεντρικές τράπεζες έχουν αξιοποιήσει την δύναμη της επικοινωνίας ώστε να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα της πολιτικής τους. Λίγες ώρες μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου, η Fed ανακοίνωσε “Το Federal Reserve System είναι ανοιχτό και λειτουργεί. Το παράθυρο διευκόλυνσης είναι ανοιχτό να παράξει την ρευστότητα που θα χρειαστεί”. Αυτές οι δύο λακωνικές προτάσεις, οι οποίες ήρθαν τόσο σύντομα μετά το τρομοκρατικό χτύπημα βοήθησαν σημαντικά τις χρηματοοικονομικές αγορές τόσο στις ΗΠΑ όσο και παγκόσμια.

Αντίστοιχα, όταν η κατάρρευση του ευρώ θεωρούνταν βέβαιη, η διάσημη φράση του Mario Draghi “the central bank would do whatever it takes” έσωσε το ευρώ, κάτι που δεν μπορούσαν να κάνουν όλοι οι ηγέτες της Ευρωζώνης σε τόσα μακρόωρα συνέδρια.

Το θετικό αντίκτυπο της επικοινωνίας δεν απαντάται μόνο σε περιόδους κρίσης. Σήμερα η επικοινωνιακή πολιτική, η μέγιστη δυνατή διαφάνεια και η επιθετική διάδοση της πληροφορίας αποτελούν συμβατικά εργαλεία νομισματικής πολιτικής που χρησιμοποιούνται συστηματικά από τις κεντρικές τράπεζες.

Μία κεντρική τράπεζα στις μέρες μας δεν περιορίζεται μόνο στην θέσπιση και ανακοίνωση της νομισματικής πολιτικής. Αντιθέτως καταβάλει σημαντικές προσπάθειες να ενημερώσει για τις πράξεις της και τα αποτελέσματα σε όλο το εύρος της ευθύνης της, όπως είναι οι χρηματοοικονομικές αγορές, η διαχείριση των συναλλαγών με το εξωτερικό, το ρυθμιστικό πλαίσιο, η μακροοικονομική πορεία και η έκδοση και το μοίρασμα του νομίσματος. 

Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες στα εργαλεία νομισματικής πολιτικής των κεντρικών τραπεζών είναι το γνωστό μας “forward guidance” βάσει του οποίου η κεντρική τράπεζα δηλώνει από πριν το πως θα αντιδράσει σε συγκεκριμένες μακροοικονομικές εξελίξεις. Με τον τρόπο αυτό επιτρέπει στους συμμετέχοντες στις αγορές να κάνουν τις απαραίτητες αλλαγές στις τοποθετήσεις τους και έτσι να μειωθεί η συνολική μεταβλητότητα των χρηματοοικονομικών αγορών.

Εδώ όμως γίνεται ένα σημαντικό λάθος. Βάσει του “forward guidance” μία κεντρική τράπεζα προορίζει την αντίδρασή της σε συγκεκριμένες μακροοικονομικές εξελίξεις. Δημοσιογραφικά όμως το “forward guidance” ερμηνεύεται σαν δέσμευση. Μέσα στην ανακοίνωση της νομισματικής πολιτικής η οποία μπορεί να είναι 6-8 σελίδες, το “forward guidance” αποτελεί μία παράγραφο, στην οποία οι δημοσιογράφοι προσκολλούνται και έτσι πολλές φορές προβλέπουν λάθος την πορεία των εξελίξεων. 

Το συγκεκριμένο σημείο όμως κρύβει ακόμα μία παγίδα. Καθώς τα μακροοικονομικά δεδομένα είναι κάπως γνωστά, κατά την ανακοίνωση της νομισματικής πολιτικής αυτό που γίνεται είναι περισσότερο μία επιβεβαίωση της μέχρι εδώ πορείας και των λόγων για τους οποίους λαμβάνονται οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής. Αυτή η μικρή παράγραφος που αποτελεί το “forward guidance” είναι η μόνη η οποία αναφέρεται στο μέλλον και ως εκ τούτου έλκει πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Έτσι οι δημοσιογράφοι κατά την συνέντευξη τύπου πιέζουν τον κυβερνήτη να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες ή να γίνει πιο σαφής, οπότε είναι πολύ πιθανό να γίνουν επικοινωνιακά λάθη τα οποία θα διαστρεβλώνουν προσωρινά την εικόνα της αγοράς η οποία θα ισορροπήσει ξανά μέσα στις επόμενες ημέρες.

Οπότε, παρακολουθώντας μία ανακοίνωση νομισματικής πολιτικής, θα ήταν πολύ χρήσιμο να απομονώνουμε την πίεση και την ψυχολογική φόρτιση κάτω από την οποία εκτελείται, να μην δίνουμε πολύ μεγάλη σημασία στη συνέντευξη τύπου και να εστιάζουμε την προσοχή μας στα μακροοικονομικά δεδομένα τα οποία αποτελούν λόγους αποφάσεων νομισματικής πολιτικής.

Επιμέλεια: Φρουζάκης Θεοχάρης, IMC (frouzakis@moneyworld.gr)