Πετρέλαιο...

Αν σας ρωτούσε κάποιος να αγοράσει ή να πουλήσει πετρέλαιο, τι θα του λέγατε;

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι δεν μπορούμε να αγοράσουμε ή να πουλήσουμε “πετρέλαιο”. Αυτό διότι είναι ένα φυσικό προϊόν, όπως το ρύζι, και όπως στο ρύζι υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη. Το Ιαπωνικό ρύζι διαφέρει από το Ταϊλανδέζικο, και τα δύο είναι διαφορετικά από το ρύζι που χρησιμοποιείται για το Ιταλικό ριζότο. Η ζήτηση και η προσφορά για το κάθε είδος ρυζιού είναι διαφορετική και έτσι οι τιμές τους είναι διαφορετικές.

Το πετρέλαιο είναι παρόμοιο με το ρύζι. Κάθε πετρελαιοπηγή παράγει διαφορετικό είδος πετρελαίου. Κάθε διαφορετικό είδος πετρελαίου μπορεί να διυλιστεί σε διαφορετικές ποσότητες διαφόρων παραγώγων του πετρελαίου, όπως η βενζίνη, η κηροζίνη, η άσφαλτος και άλλα. Κάθε παράγωγο πωλείται και σε διαφορετική τιμή. Οπότε, η τιμή του κάθε είδους πετρελαίου βασίζεται στις τιμές των παραγώγων που αυτό μπορεί να δώσει Το πετρέλαιο που μπορεί να δώσει περισσότερα παράγωγα υψηλής τιμής όπως η βενζίνη και το καύσιμο των αεροσκαφών, κοστίζει περισσότερο από το πετρέλαιο που χρησιμοποιείται για να δώσει φθηνότερα παράγωγα, όπως η άσφαλτος ή τα καύσιμα των πλοίων. (Τα καύσιμα των αεροσκαφών και η βενζίνη έχουν περισσότερη ενέργεια ανά λίτρο και μολύνουν λιγότερο το περιβάλλον από το καύσιμο για πλοία ή την άσφαλτο και έτσι έχουν μεγαλύτερη αξία).

Οι βασικοί ορισμοί που χρησιμοποιούνται για το πετρέλαιο είναι το “γλυκό” και του “στυφό”. Αυτό αναφέρεται στη ποσότητα θείου που περιέχεται στο πετρέλαιο. Επίσης οι ορισμοί αυτοί, πραγματικά αναφέρονται στη γεύση, στον 19ο αιώνα οι παραγωγοί πετρελαίου γεύονταν και μύριζαν το πετρέλαιο για να καταλάβουν την ποιότητά του. Το πετρέλαιο μπορεί επίσης να περιγραφεί ως ελαφρύ και βαρύ. Ο ακριβείς ορισμός σε σχέση με το βάρος διαφέρει μεταξύ των χωρών, αλλά βασίζονται σε μετρήσεις σχετικά με το πόσο εύκολα ρέει και πόσο πυκνό είναι σε σχέση με το νερό. Το ελαφρύ γλυκό ακατέργαστο (Light, Sweet Crude) μπορεί να δώσει παράγωγα μεγαλύτερης αξίας και έτσι είναι συνήθως ακριβότερο από το βαρύ, στυφό ακατέργαστο (Heavy, sour crude).

Επειδή το ακατέργαστο διαφέρει αρκετά από μέρος σε μέρος, η τιμή τιμή του συνήθως ρυθμίζεται σε σχέση με μία τιμή αναφοράς. Αυτή προκύπτει καθώς κάποια ακατέργαστα εμπορεύονται σε ανοιχτή αγορά και η τιμή καθορίζεται δημόσια. Τα υπόλοιπα ακατέργαστα τιμολογούνται με υπερτίμηση ή έκπτωση σε σχέση με τις τιμές αναφοράς.

Οι πετρελαιοπηγές έχουν ονόματα, και το πετρέλαιο που παράγει η κάθε πετρελαιοπηγή συνήθως ονομάζεται ανάλογα με την πηγή από την οποία προήλθε.

Τα κύρια πετρέλαια αναφοράς είναι το διάμεσο του δυτικού Τέξας (West Texas Intermediate ή WTI) στις ΗΠΑ και το Brent στην Ευρώπη. Υπάρχουν και άλλα πετρέλαια αναφοράς όπως το Dubai Crude, το Oman Crude και το καλάθι του OPEC, αλλά δεν πραγματοποιούμε συναλλαγές σε αυτά. Το WTI είναι ένα μείγμα διάφορων πετρελαίων από τις ΗΠΑ από το Τέξας (φυσικά) ενώ το Brent εξορύσσεται από διάφορες πηγές στην Βόρεια Θάλασσα. Τόσο το Brent όσο και το WTI είναι ελαφρά, γλυκά ακατέργαστα, το WTI είναι ελαφρότερο και πιο γλυκό από το Brent και έτσι ιστορικά είναι πιο ακριβό (αλλά όχι τώρα, περισσότερα για αυτό αργότερα). Το WTI χρησιμοποιείται ως πετρέλαιο αναφοράς για το πετρέλαιο των ΗΠΑ, ενώ το Brent χρησιμοποιείται για την τιμολόγηση του πετρελαίου που εξορύσσεται στην Ευρώπη, την Αφρική και μέρη της Μέσης Ανατολής. Σχεδόν τα δύο τρίτα του παγκόσμιου εμπορίου του πετρελαίου τιμολογούνται βάσει του Brent.

Στο γράφημα μπορείτε να δείτε τους δύο τύπους πετρελαίου να κινούνται κοντά μεταξύ τους μέχρι το 2011. Πριν τον Σεπτέμβρη του 2010, υπήρχε ένα γενικό spread μεταξύ τους ±3.50$, με το WTI να εμπορεύεται κατά μέσο όρο 1.30$ υψηλότερα από το Brent. Δεν μπορούσε να πάει περισσότερο από αυτό καθώς οι πετρελαϊκές εταιρίες εφάρμοζαν arbitrage με τον να στέλνουν Brent στις ΗΠΑ και να το πωλούν εκεί. Μεταγενέστερα το spread διευρύνθηκε σημαντικά για διάφορους λόγους. Από την μία μεριά, το Brent χρησιμοποιείται ως τιμή αναφοράς για το πετρέλαιο στη Μέση Ανατολή και κάθε φορά που έχουμε εντάσεις εκεί, οι επενδυτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν περισσότερο ως ασφάλιστρο. Επίσης οι πηγές στη Βόρεια Θάλασσα έχουν αρχίσει να εξαντλούνται. Από την άλλη μεριά του Ατλαντικού υπάρχει υπερβάλλουσα προσφορά ακατέργαστου πετρελαίου στις ΗΠΑ καθώς νέες τεχνικές επιτρέπουν στις πετρελαϊκές να αναπτύξουν πετρελαιοπηγές οι οποίες δεν ήταν προσβάσιμες στο παρελθόν. Αυτό αύξησε την προσφορά στις ΗΠΑ και δεδομένου ότι δεν επιτρέπεται η εξαγωγή πετρελαίου από τις ΗΠΑ, οι επενδυτές δεν μπόρεσαν να εφαρμόσουν εύκολο arbitrage μεταξύ των δύο αγορών όταν το πετρέλαιο στις ΗΠΑ έγινε φθηνότερο από το Brent. Η υπερπροσφορά οδήγησε σε έλλειψη αποθηκευτικών χώρων στο Cushing της Oklahoma, το βασικό μέρος παράδοσης του WTI, και αυτό οδήγησε σε πτώση την τιμή του WTI. Μεταγενέστερα, ένας νέος αγωγός δημιουργήθηκε για να μεταφέρει το πετρέλαιο από το Cushing στους βασικούς σταθμούς φόρτωσης στον κόλπο του Μεξικό, και έτσι η τιμή του WTI αυξήθηκε και πάλι για να πλησιάσει αυτή τη Brent.

Άλλοι επενδυτές επιλέγουν να αγοράσουν ή να πουλήσουν το πετρέλαιο μέσω των αγορών παραγώγων. Κάποιοι άλλοι ακολουθούν αντίθετες συναλλαγές στα δύο είδη πετρελαίου ώστε να επωφεληθούν από τη συρρίκνωση ή τη διεύρυνση του μεταξύ τους spread. Γενικά, πρόκειται για μία αγορά που μπορούν να αναπτυχθούν αρκετές διαφορετικές στρατηγικές.

Επιμέλεια: Φρουζάκης Θεοχάρης (frouzakis@moneyworld.gr)

Πηγή Δεδομένων: IronFX Blog